Društvo sa ograničenom odgovornošću – Od Odluke do početka obavljanja djelatnosti
Pokrenuti biznis, otvoriti firmu, registrovati d.o.o…..Misao koja je nekom postala cilj, a nekome ostala samo san. I dok u uređenim državnim sistemima taj cilj ili san može da bude na dohvat ruke – jedan klik daleko, u FBiH zbog zakonskih propisa i nedostatka jednošalterskog sistema, može da djeluje kao nemoguća misija.
Sve počinje sa Osnivačkim aktom. Shodno Zakona o privrednim društvima društvo sa ograničenom odgovornošću (u daljem tekstu: ZPD) osniva se ugovorom u pisanoj formi koji zaključuju osnivači, čiji potpisi se ovjeravaju u skladu sa zakonom. Kada društvo sa ograničenom odgovornošću osniva samo jedan osnivač, osnivački akt je odluka o osnivanju.
Šta obavezno sadrži Osnivački akt, na to upućuje član 306. ZPD. Osnivački akt društva sa ograničenom odgovornošću obavezno sadrži:
a) ime i prezime i adresu prebivališta ili firmu i sjedište osnivača;
b) firmu, sjedište i djelatnost društva;
c) iznos osnovnog kapitala društva, iznos uloga u novcu, opis i vrijednost uloga u stvarima i pravima, broj i visinu udjela članova;
d) prava i obaveze članova društva;
e) postupak u slučaju kada neko od osnivača ne uplati svoj ulog do ugovorenog roka ili ne ispuni drugu obavezu;
f) iznos troškova osnivanja, odnosno procijenjeni iznos svih troškova plaćenih od društva;
g) način izmirenja troškova osnivanja društva;
h) imenovanje lica ovlaštenih za vođenje poslovanja i zastupanje društva i prijavu za upis osnivanja društva u registar društava;
i) posljedice neuspjelog osnivanja;
j) posebnu odredbu ako se društvo osniva na određeno vrijeme.
Šta je to tačno firma? Firma je ime pod kojim društvo posluje. Firma društva sa ograničenom odgovornošću mora sadržavati oznaku “d.o.o.” . Zakonom su propisani zabranjeni, mogući i dodatni elementi firme.
Zakonom o registraciji poslovnih subjekata propisano je da pod istom ili sličnom firmom ne mogu biti upisana dva ili više poslovnih subjekata koji obavljaju istu ili sličnu djelatnost.
Prije podnošenja prijave za upis u registar sud će omogućiti na zahtjev lica zainteresiranog za osnivanje i registraciju poslovnog subjekta, provjeru isključivosti odabrane firme, odnosno firme koju poslovni subjekt ima namjeru prijaviti za registraciju.
Firma može sadržavati riječi: “Bosna i Hercegovina” i njene izvedenice i skraćenice, kao i naziv kantona, grada i općine i njihove izvedenice i skraćenice samo na osnovu odobrenja nadležnog organa.
Dakle, nije nemoguće da firma sadrži riječi “Bosna i Hercegovina” ili naziv nekog grada, ali je neophodno prethodno pribaviti odobrenje.
Primjera radi ukoliko osnivači želi da u nazovu društva koristi naziv „Sarajevo“ potrebno je obratiti se nadlećnom gradskom organu radi pribavljanja prethodnog odobrenja. Gradski organ koji odlučuje po zahtjevu određuje i iznos naknade koji se plaća u svrhu korištenja naziva.
Firma mora biti napisana na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Federaciji, a prijevod na strani jezik može se upotrebljavati samo zajedno sa firmom na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Federaciji.
Firma može sadržavati strane riječi koje su uobičajene ili za njih nema odgovarajuće riječi u jeziku koji je u službenoj upotrebi u Federaciji.
Iz svega navedenog da se zaključiti da i sam naziv društva treba prema propisanim pravilima odabrati ili osmisliti kako bi se spriječilo da postupak registracije traje u nedogled.